İleri Seviye Asana Öğretmeye Ne Zaman Başlanmalı? Bir Pozu Yapabilmek ile Öğretebilmek Aynı Şey mi?

Sosyal medyada etkileyici yoga pozlarını görmek artık çok kolay.

Kol dengeleri, derin geri eğilmeler, el duruşları…

İleri seviye gibi görünen birçok asana birkaç saniyelik videolarla karşımıza çıkıyor.

Bazen de şu düşünce oluşabiliyor: “Bu pozu yapabiliyorsam artık öğretebilirim.”

Peki gerçekten öyle mi?

İleri seviye asanalar yalnızca fiziksel güç gerektirmez. Güvenli öğretim için anatomi, biyomekanik, doğru zamanlama ve öğrencinin bireysel ihtiyaçlarını değerlendirme becerisi birlikte geliştirilmelidir.

Bir Hareketi Yapabilmek, Onu Anladığımız Anlamına Gelmez

Bir asanayı kendi bedenimizde uygulayabiliyor olabiliriz. Bu elbette önemli bir deneyimdir. Ancak öğretmenlik bunun bir adım ötesini gerektirir. Öğretici yalnızca kendi bedenini değil, karşısındaki çok farklı bedenleri de anlayabilmelidir.

Aynı pozu;

• yeni başlayan biri,

• hipermobil bir öğrenci,

• omuz sıkışması yaşayan biri,

• ileri yaştaki bir katılımcı

aynı şekilde deneyimlemeyecektir. İyi öğretmenlik, bu farklılıkları görebilmeye başlar.

Öğretmen Pozu Değil, Süreci Öğretir

Bence burası en önemli nokta. Bir öğrencinin hedefi bugün tam el duruşuna çıkmak olmayabilir.

Belki omuzlarını güvenli şekilde yük taşımaya hazırlaması gerekiyordur.

Belki bileklerini güçlendirmesi. Belki de düşme korkusunu yönetmesi.

Öğretmenin görevi öğrenciyi sonuca çekmek değil, o sonuca giden yolu güvenli ve anlaşılır hâle getirmektir.

Hazırlık Çalışmaları Neden Bu Kadar Önemlidir?

İleri görünen bir asananın arkasında çoğu zaman onlarca küçük beceri vardır.

• Omuz hareketliliği,

• Kalça kontrolü,

• Gövde stabilitesi,

• Nefes,

• Denge,

• Koordinasyon

Bunlardan biri eksik olduğunda beden başka bölgelerden telafi etmeye başlayabilir. İyi bir öğretmen yalnızca son pozu görmez. O pozu oluşturan parçaları da görür.

Her Öğrenci Aynı Sırayla İlerlemez

Bu yıllar içinde beni en çok şaşırtan konulardan biri oldu.

Bazı öğrenciler denge pozlarını çok hızlı öğrenirken, kalça açıcı asanalarda zorlanabiliyor.

Bazıları ise tam tersini yaşıyor. Çünkü gelişim doğrusal değildir. Her beden farklı güçlü yönlerle ve farklı ihtiyaçlarla pratiğe gelir. Bu yüzden herkese aynı ilerleme planını uygulamak çoğu zaman doğru sonuç vermez.

Bazen “Henüz Değil” Demek de İyi Öğretmenliktir

Öğretmen olarak bazen en zor söylediğimiz cümlelerden biri budur.

“Bu poz için biraz daha zamanımız var.”

İlk bakışta bu, öğrenciyi yavaşlatıyormuş gibi görünebilir. Oysa çoğu zaman tam tersidir.

Çünkü amaç öğrenciyi zor bir pozla tanıştırmak değil, o pozu uzun yıllar güvenle çalışabilecek bir temel oluşturmaktır.

Sabır, yoga pratiğinde yalnızca öğrencinin değil, öğretmenin de geliştirmesi gereken bir beceridir.

İleri Seviye Asana, Zor Asana Demek Değildir

Bence bu bakış açısını değiştirmek çok önemli.

Bir kol dengesi teknik olarak zor olabilir ama nefesi rahatça sürdürebildiğimiz, bedeni gereksiz yere zorlamadığımız sade bir Tadasana’yı bilinçle uygulamak da son derece ileri bir pratiktir.

Asananın seviyesi yalnızca dışarıdan nasıl göründüğüyle belirlenmez.

Onun içinde ne kadar farkındalık taşıyabildiğimiz de en az bunun kadar önemlidir.

Benim Öğretmenlik Anlayışım Nasıl Değişti?

Yıllar önce daha çok “hangi pozu öğreteceğim?” diye düşünürdüm.

Bugün ise kendime başka bir soru soruyorum:

“Bu öğrencinin bugün öğrenmeye en hazır olduğu şey ne?”

Bazen cevap yeni bir asana oluyor.

Bazen yalnızca nefesi fark etmek.

Bazen ayağın yere nasıl bastığını hissetmek.

Bazen de hiç yeni poz eklemeden, mevcut hareketi daha bilinçli yapmak.

Bu değişim bana şunun farkına varmamı sağladı:

İyi bir ders, en fazla asananın öğretildiği ders değildir. Öğrencinin en anlamlı öğrenmeyi yaşadığı derstir.

Sonuç olarak,

Bir asanayı yapabilmek kıymetli bir deneyimdir ama onu öğretmek, yalnızca hareketi göstermekten çok daha fazlasını gerektirir.

Öğretmek; bedeni gözlemlemeyi, doğru zamanı beklemeyi, uygun hazırlıkları planlamayı ve her öğrencinin yolculuğuna saygı duymayı gerektirir.

Bence iyi bir öğretmen, öğrencisini en zor poza ulaştıran kişi değildir. Öğrencisinin yıllar sonra bile keyifle ve güvenle yoga yapmaya devam etmesini sağlayan kişidir. Belki de gerçek ustalık, etkileyici asanalar öğretmekten önce insanların bedenleriyle uzun yıllar sağlıklı bir ilişki kurmasına rehberlik edebilmektir.