Yoga Eğitmeni Geri Bildirim Vermeyi Nasıl Öğrenir? Her Düzeltme Faydalı mıdır?

Yoga dersi bittikten sonra öğrenciler bazen şöyle der:

“Hocam beni hiç düzeltmediniz.”

Bazıları ise tam tersini söyler:

“Bugün o kadar çok şey düşündüm ki hareketi hissedemedim.”

İlk bakışta bu iki cümle birbirine zıt gibi görünebilir ama aslında ikisi de bize önemli bir şey anlatıyor. İyi bir geri bildirim, ne hiç konuşmamaktır ne de öğrenciyi sürekli düzeltmektir. Asıl mesele, doğru zamanda doğru bilgiyi verebilmektir.

Etkili bir yoga eğitmeni geri bildirimi, öğrencinin beden farkındalığını artıran ve motor öğrenme sürecini destekleyen en önemli öğretim araçlarından biridir.

Doğru geri bildirim yalnızca bir hatayı düzeltmez; öğrencinin beden farkındalığını artırır, motor öğrenmeyi destekler ve güvenli bir öğrenme ortamı oluşturur.

Geri Bildirim Öğrenmenin Bir Parçasıdır

Yeni bir hareket öğrenirken beynimiz sürekli bilgi toplar.

• Doğru mu yapıyorum?

• Daha farklı deneyebilir miyim?

• Nefesim nasıl?

• Dengem nasıl?

İşte eğitmenin verdiği geri bildirim, bu öğrenme sürecini destekleyen en önemli araçlardan biridir. Ancak burada küçük ama önemli bir ayrıntı vardır. Her geri bildirim aynı etkiyi yaratmaz.

Sürekli Düzeltmek Her Zaman Daha İyi Öğretmek Değildir

Bazen iyi niyetle öğrenciye peş peşe birçok yönerge verebiliriz.

• Ayağını biraz çevir.

• Omzunu indir.

• Kaburgalarını topla.

• Kalçanı düzelt.

• Boynunu uzat.

• Nefes al.

• Dirseğini yumuşat...

Bunların her biri tek başına doğru olabilir. Fakat hepsi aynı anda söylendiğinde öğrencinin beyni hangisine odaklanacağını bilemeyebilir. Öğrenme biliminde buna bilişsel yük denir.

Beynimiz aynı anda sınırlı miktarda yeni bilgiyi işleyebilir. Bu nedenle bazen tek bir iyi geri bildirim, on farklı düzeltmeden çok daha etkili olabilir.

Önce Güveni, Sonra Detayları İnşa Etmek

Yeni başlayan biri için öncelik, kusursuz hizalanma değildir. Önce hareketin içinde kendini güvende hissetmesidir.

Nefesini tutmadan hareket edebilmesi, dengesini bulabilmesi ve bedenini dinleyebilmesi.

Bu temel oluştuktan sonra ayrıntılar çok daha anlamlı hâle gelir.

Temeli atmadan sadece ayrıntılarla uğraşmak, sağlam olmayan bir zeminin üzerine kat çıkmaya benzer.

Her Öğrenci Aynı Geri Bildirime İhtiyaç Duymaz

Bunu zaman içinde çok net gördüm.

Bazı öğrenciler tek bir cümleyle hemen değişir. Bazılarının ise önce hareketi birkaç kez deneyimlemesi gerekir. Kimisi sözel anlatımla öğrenir, kimisi dokunsal bir yönlendirmeyle. Kimisi de sadece izleyerek.

İyi bir eğitmen, herkese aynı cümleyi söyleyen kişi değildir. Kimin ne zaman, nasıl öğrendiğini anlamaya çalışan kişidir.

Bazen Hiçbir Şey Söylememek de Bir Geri Bildirimdir

Bu ilk başta garip gelebilir. Bazen öğrenci hareketi keşfetmeye çok yaklaşmıştır.

Tam o anda yeni bir yönerge vermek yerine birkaç nefes beklemek daha doğru olabilir.

Bazı farkındalıklar anlatılarak değil, deneyimlenerek öğrenilir. Rehber olarak her boşluğu konuşarak doldurmak zorunda değiliz. Sessizlik de iyi bir öğretim aracıdır.

Geri Bildirimin Amacı Öğrenciyi Düzeltmek Değil, Düşündürmektir

Eskiden ders anlatırken daha çok çözüm sunmaya çalışırdım. Bugün ise daha çok soru sormaya çalışıyorum.

“Bu tarafta ağırlığını daha fazla hissediyor musun?”

“Nefesin rahat akıyor mu?”

“Bu poz sana nasıl geliyor?”

Bu küçük sorular, öğrencinin dikkatini kendi bedenine yönlendirebilir ve bence kalıcı öğrenme tam da burada başlıyor.

Yoga, öğretmenin bedenimizi tanımladığı bir alan değil, kendi bedenimizi tanımayı öğrendiğimiz bir alan.

İyi Bir Geri Bildirim Bağımsızlık Kazandırır

Bence yoga öğretmenin en güzel taraflarından biri de bu. Amacımız öğrenciyi sürekli bize ihtiyaç duyan biri hâline getirmek değil. Kendi bedenini okuyabilen biri hâline getirmek.

Bir gün öğretmen yanında olmasa bile; “Bugün burada biraz fazla zorluyorum.” ya da

“Bugün nefesim rahat akmıyor, biraz geri geleyim.” diyebiliyorsa, aslında en değerli öğrenme gerçekleşmiştir.

Sonuç olarak,

Geri bildirim, öğretmenin en güçlü araçlarından biridir ama etkili olması için çok olması gerekmez. Doğru zamanda, doğru kişiye, doğru şekilde verilmesi yeterlidir.

İyi bir öğretmen, en çok konuşan kişi değildir. Öğrencisinin kendi bedenini daha iyi duymasına yardım eden kişidir. Belki de en iyi geri bildirim, öğrencinin bir gün size dönüp şunu söylemesidir: “Artık bedenim bana ne söylediğini daha iyi anlayabiliyorum.”