Hareket Kalitesi Nedir? Yoga Yaparken Daha Derine Gitmek mi, Daha İyi Hareket Etmek mi Önemlidir?

Yoga derslerinde sık sık karşılaşırız.

Bir öğrenci öne doğru biraz daha eğilmeye çalışır, diğeri ayağını biraz daha yukarı kaldırmaya, bir başkası da pozu instagram fotoğraflarındaki hâline benzetmeye..

Sanki hareket ne kadar büyükse, o kadar başarılıymış gibi hissedilir.

Peki gerçekten öyle mi?

Yoga pratiğinde gelişmek, her zaman daha uzağa gitmek anlamına mı gelir?

Yoksa bazen daha küçük ama daha kaliteli bir hareket çok daha değerli olabilir mi?

Hareketin Büyüklüğü ile Kalitesi Aynı Şey Değildir

Bir hareketi çok geniş bir açıyla yapabiliyor olmak, o hareketi en iyi şekilde yaptığımız anlamına gelmez.

Biri öne rahatça eğilebilir ama bunu yaparken belini gereğinden fazla yük altında bırakıyor olabilir. Bir başkası bacağını yukarıya çok kaldırabilir ama bunu kalçasını döndürerek telafi ediyor olabilir.

Dışarıdan bakınca iki hareket de etkileyici görünebilir. Fakat bedenin içinde olanlar tamamen farklıdır. İşte hareket kalitesi dediğimiz şey tam da burada başlar.

Yoga pratiğinde gelişim, yalnızca daha geniş hareket açıklığına ulaşmak değildir. Hareket kalitesi; denge, kontrol, farkındalık ve verimli hareket etme becerisinin birlikte çalışmasıyla oluşur.

Hareket Kalitesi Neyi Anlatır?

Hareket kalitesi, yalnızca sonuca değil, o sonuca nasıl ulaştığımıza bakar.

Hareket sırasında;

• Gereksiz bir zorlanma var mı?

• Nefes rahat akıyor mu?

• Beden yükü dengeli taşıyabiliyor mu?

• Hareket kontrol edilebiliyor mu?

• Kişi hareketin içinde kendini güvende hissediyor mu?

Bütün bunlar birlikte değerlendirilir. Yani iyi hareket, sadece büyük hareket değildir.

Kontrollü, dengeli ve sürdürülebilir harekettir.

Beynimiz de Kaliteli Hareketi Öğrenir

Motor öğrenme üzerine çalışan araştırmacılar, beynimizin yalnızca hareketi değil, hareketin nasıl yapıldığını da öğrendiğini gösteriyor.

Bir hareketi tekrar tekrar yanlış yük dağılımıyla yaparsak sinir sistemi de zamanla bunu normal kabul etmeye başlayabilir.

Tam tersine, kontrollü ve dengeli tekrarlar yaptığımızda ise hareket kalitesi giderek gelişebilir. Bu yüzden tekrar sayısı kadar, tekrarın niteliği de önemlidir.

Yoga Yarış Değildir

Bazen sosyal medyada gördüğümüz etkileyici asanalar bizi fark etmeden karşılaştırmaya itebiliyor.

“Ben neden bu kadar açılamıyorum?”

“Benim bacağım neden o kadar yükselmiyor?”

Oysa yoga pratiği, bedenimizi başka birinin bedeniyle kıyaslamak için değil, kendi hareketimizi daha bilinçli hâle getirmek için var.

Aynı asanayı iki kişi farklı şekillerde yapabilir ve ikisi de kendi bedeni için son derece kaliteli bir pratik yapıyor olabilir.

Hareket Kalitesi Bazen Daha Az Hareket Etmektir

Bu bana yıllar içinde en çok değişen bakış açılarımdan birini öğretti.

Eskiden öğrencinin biraz daha ileri gitmesine odaklanırdım. Şimdi ise bazen tam tersini söylüyorum.

“Biraz geri gel.”

Çünkü hareket büyüdükçe kontrol kayboluyorsa, nefes tutuluyorsa, omuzlar sıkılıyorsa,

Bel gereksiz yükleniyorsa o zaman daha derine gitmek yerine biraz geri gelmek, aslında daha kaliteli bir pratik anlamına gelebiliyor.

İşin ilginç tarafı şu, çoğu zaman beden, kendini güvende hissettiğinde zaten zaman içinde doğal olarak daha fazla açılıyor.

Kaliteli Hareket Her Gün Aynı Görünmeyebilir

Bedenimiz her gün aynı değildir.

Uyku düzenimiz…

Stres seviyemiz…

Yorgunluğumuz…

Hatta gün içindeki hareket miktarımız bile pratiğimizi etkileyebilir. Bu yüzden dün kaliteli hissettiren bir hareket, bugün biraz farklı görünebilir. Bu başarısızlık değildir.

Bedenimizin değişen ihtiyaçlarına uyum sağlayabilmesidir.

Bence yoga pratiğinin en güzel taraflarından biri de bu. Her gün bedenimizle yeniden tanışma fırsatı sunması.

İyi Bir Eğitmen Önce Hareketi Görür

Bir öğrencinin ayağı ne kadar yükselmiş?

Bu elbette görülebilir ama iyi bir eğitmen bununla yetinmez.

• Nefes nasıl?

• Yüz ifadesi rahat mı?

• Hareket akıcı mı?

• Denge korunabiliyor mu?

• Yük doğru dağılıyor mu?

Bazen dışarıdan çok sade görünen bir asana, içeride son derece kaliteli bir senkronizasyon içerir ve bana göre öğretmenliğin en keyifli tarafı da bunu fark edebilmektir.

Sonuç olarak,

Yoga pratiğinde gelişmek, her zaman daha ileri gitmek anlamına gelmez.

Bazen daha bilinçli hareket etmek, daha rahat nefes almak, daha dengeli yük taşımak ve bedenimizi daha iyi dinlemek, çok daha büyük bir gelişimdir.

Hareketin değeri, ne kadar büyük olduğunda değil, ne kadar bilinçli yapıldığında ortaya çıkar. Belki de gerçek ilerleme, pozun daha etkileyici görünmesi değil; bedenimizin o hareketi daha güvenli, daha akıcı ve daha özgür hissedebilmesidir.