Yoga Yaparken Props Kullanmak Doğru mu? Yoksa Gelişmemizi Engeller mi?

Yoga props kullanmak birçok kişinin düşündüğünün aksine bir eksiklik göstergesi değildir.

Yoga dersine geldiniz. Matınız serilmiş.

Yanında bir blok, bir kemer, belki de katlanmış bir battaniye sizi bekliyor. İlk düşünceniz ne olurdu?

“Demek ki bunlara ihtiyacım var.”

“Keşke bunlar olmadan yapabilsem.”

“Acaba yeterince esnek değil miyim?”

Bu düşünceler aslında sandığınızdan çok daha yaygın. Oysa yoga pratiğinde props kullanmak çoğu zaman bir eksiklik değil, bedeninizi daha güvenli, daha bilinçli ve daha verimli desteklemenin yollarından biridir.

Peki gerçekten bu malzemeler gelişmemizi yavaşlatır mı? Yoksa tam tersine, doğru hareketi öğrenmemizi kolaylaştıran en önemli yardımcılar mı?

Yoga props kullanmak, hareketi kolaylaştırmak için değil; bedenin o günkü ihtiyaçlarına uygun, güvenli ve bilinçli bir pratik oluşturmak için kullanılan etkili bir destek yöntemidir.

Önce “Props” Ne Demek?

Yoga pratiğinde kullandığımız bloklar, kemerler, battaniyeler, bolsterlar ve sandalyeler genel olarak props olarak adlandırılır.

Aslında bunların amacı pozu kolaylaştırmak ya da zorlaştırmak değildir. Amaç, bedeni o günkü ihtiyaçlarına göre desteklemektir. Çünkü aynı asanayı yapan iki kişinin beden yapısı, hareket geçmişi, eklem hareket açıklığı ve hatta o günkü enerji seviyesi bile birbirinden farklı olabilir.

Props Kullanmak “Kolaya Kaçmak” Değildir

Bu konuda en yaygın yanlış inanışlardan biri şu:

“Gerçek yoga props olmadan yapılır.”

Gerçekte bu düşünce yoga pratiğinin özüyle pek örtüşmüyor. Yoga, bedenimizi başka biriyle yarıştırmak değil; bedenimizle daha sağlıklı bir ilişki kurmayı öğrenmektir. Eğer bir blok kullanmak omurganızı daha rahat hizalamanıza, omuzlarınızı gereksiz yere sıkıştırmamanıza ya da nefesinizi daha rahat almanıza yardımcı oluyorsa, bu gelişimin önünde bir engel değil, tam tersine onu destekleyen bir araç olabilir.

Props Hareketin Kalitesini Artırabilir

Son yıllarda motor öğrenme ve hareket kontrolü üzerine yapılan çalışmalar, kaliteli tekrarın öğrenme sürecinde önemli bir yere sahip olduğunu gösteriyor.

Bir hareketi sürekli telafi ederek yapmak yerine, uygun destekle daha dengeli ve kontrollü deneyimlemek sinir sisteminin hareketi daha doğru organize etmesine yardımcı olabilir. Bu nedenle iyi seçilmiş bir prop, yalnızca hareketi kolaylaştırmaz; hareketi daha iyi hissetmemizi de sağlayabilir.

Her Zaman Props Kullanmalı mıyız?

Hayır.

Props’ın amacı kalıcı bir bağımlılık oluşturmak değildir. Bazen ihtiyaç duyulur. Bazen hiç gerek kalmaz. Önemli olan, “props kullanıyor muyum?” sorusundan çok, “Neden kullanıyorum?” sorusunu sorabilmektir. Örneğin;

• Kalça sıkılığı nedeniyle omurga yuvarlanıyorsa bir blok faydalı olabilir.

• Hamstringler çok gerginse kemer hareket kalitesini artırabilir.

• Diz hassasiyeti olan biri için battaniye konfor sağlayabilir.

• Restoratif pratikte bolster, sinir sisteminin gevşemesini destekleyebilir.

Her kullanımın amacı farklıdır.

İyi Bir Eğitmen Props’ı Ne Zaman Önerir?

Bence props kullanımı, eğitmenin anatomi bilgisiyle yakından ilişkilidir.

İyi bir eğitmen herkese otomatik olarak blok vermez ya da herkesten blokları kaldırmasını istemez.

Önce kişiyi gözlemler, hareketi değerlendirir, sonra gerçekten ihtiyaç varsa uygun desteği önerir. Çünkü aynı asanada bir öğrencinin desteğe ihtiyacı varken, diğerinin buna hiç ihtiyacı olmayabilir.

Benim Derslerimde Props’ın Yeri

Yıllar içinde props’a bakışım da değişti. Eskiden birçok kişi gibi ben de props’ın daha çok yeni başlayanlar için olduğunu düşünürdüm. Bugün ise tam tersini düşünüyorum.

Deneyimli öğrencilerle çalışırken de sık sık blok, kemer ya da battaniye kullanıyoruz. Çünkü amaç pozu daha etkileyici göstermek değil. Amacımız, o gün bedenin ihtiyacını daha iyi karşılayabilmek. Bazen küçük bir blok, uzun uzun verilen sözlü açıklamalardan daha fazla fark yaratabiliyor.

Sonuç olarak,

Props kullanmak, yoga pratiğinde eksik olduğumuz anlamına gelmez. Aksine, bedenimizi daha iyi tanımamıza, hareketi daha güvenli deneyimlememize ve nefesimizi daha rahat takip etmemize yardımcı olabilir.

Bazen gelişmek, desteği bırakmakla değil, ihtiyacımız olduğunda destek almayı bilmekle başlar. Belki de iyi bir pratik, props kullanıp kullanmadığımızdan çok, onları neden kullandığımızı anlayabildiğimiz pratiktir.