Eklem Sesi Normal mi? Yoga Yaparken Gelen “Çıt” Sesleri Ne Zaman Dikkate Alınmalı?

Eklem sesi normal mi? Yoga yapmaya başlayan birçok kişinin aklına ilk gelen sorulardan biri budur. Yoga dersinde bir sessizlik olur, herkes nefesine odaklanmıştır.

Tam o sırada bir yerden yüksek bir “çıt!” sesi gelir.

Bazen dizden…

Bazen kalçadan…

Bazen de omuzdan…

İlk tepki genellikle aynıdır. “Hocam, bir şey mi oldu?”

Aslında eklemlerden gelen sesler düşündüğümüzden çok daha yaygın ama her sesin anlamı aynı değil. İşte bu yüzden önce sesin neden oluştuğunu anlamak gerekiyor.

Her eklem sesi bir sorun anlamına gelmez. Çoğu “çıt” sesi, eklem içindeki doğal basınç değişimlerinden kaynaklanır. Önemli olan sesin ağrı, şişlik veya hareket kısıtlılığı ile birlikte olup olmadığıdır.

Eklemlerimiz Sessiz Çalışmıyor

Eklemlerimiz hareket ederken yalnızca kemikler hareket etmiyor.

Bağ dokuları, kaslar, tendonlar, eklem kapsülü, sinovyal sıvı.

Hepsi aynı anda görev yapıyor. Dolayısıyla bazen hareket sırasında küçük seslerin ortaya çıkması şaşırtıcı değil. Asıl önemli olan, o sese neyin eşlik ettiği.

En Sık Karşılaşılan Neden: Gaz Kabarcıkları

İlginç gelebilir ama eklemlerimizin içinde bulunan sinovyal sıvının içinde çözünmüş gazlar bulunur. Eklem hızlı ya da belirli bir açıyla hareket ettiğinde basınç değişebilir ve küçük gaz kabarcıkları oluşup dağılabilir. İşte duyduğumuz bazı “çıt” seslerinin nedeni budur. Bu olaya kavitasyon denir.

Ortopedi ve biyomekanik alanındaki araştırmalar, ağrısız ve tek seferlik oluşan bu tip seslerin çoğu zaman normal bir fizyolojik durum olduğunu gösteriyor.

Yani her “çıt” sesi, eklem aşınıyor anlamına gelmez.

Bazen Sesin Kaynağı Gaz Değil, Tendonlardır

Özellikle omuz, kalça ve diz çevresinde hareket eden tendonlar bazen kemik çıkıntılarının üzerinden geçerken ses oluşturabilir.

Bunu bir ipin küçük bir çıkıntının üzerinden kaymasına benzetebilirsiniz. Çoğu zaman ağrı oluşturmuyorsa ve hareket rahat devam ediyorsa bu da tek başına endişe verici değildir.

Peki Parmaklarımızı Çıtlatmak Zararlı mı?

Bu konu yıllardır tartışılıyor. Çocukluğumuzdan beri çoğumuz şu cümleyi duymuşuzdur:

“Parmaklarını çıtlatma, kireçlenir.”

Bugüne kadar yapılan araştırmalar ise bu inanışın güçlü bilimsel kanıtlarla desteklenmediğini gösteriyor. Uzun yıllar boyunca parmaklarını düzenli çıtlatan kişilerle çıtlatmayanlar karşılaştırıldığında, tek başına bu alışkanlığın osteoartrite neden olduğunu gösteren güçlü bir kanıt bulunmamış.

Elbette bu, sürekli zorlayarak eklemleri manipüle etmek anlamına gelmiyor ama arada sırada çıkan ağrısız seslerden korkmak için de bir neden görünmüyor.

Ne Zaman Dikkatli Olmalıyız?

İşte burası önemli.

Çünkü bazen ses değil, sese eşlik eden belirtiler bize daha fazla bilgi verir.

Örneğin;

• Çıt sesiyle birlikte ani ve keskin bir ağrı oluşuyorsa,

• Eklemde belirgin şişlik gelişiyorsa,

• Hareket kısıtlanıyorsa,

• Eklem boşalacakmış gibi hissediliyorsa,

• Aynı bölgede sürekli takılma hissi oluyorsa,

bunlar değerlendirilmesi gereken durumlardır.

Böyle bir durumda pratiğe devam etmek yerine bir ortopedi uzmanı ya da fizyoterapiste danışmak en doğru yaklaşım olur.

Yoga Bize Burada Ne Öğretiyor?

Bence yoga, bedenimizden gelen her sesi korkuyla yorumlamamayı öğretiyor.

Aynı zamanda hiçbir sinyali de görmezden gelmememeyi de. Çünkü bedenimiz bazen “Her şey yolunda.” der, bazen de “Biraz yavaşla.” diye fısıldar.

Bu iki mesaj arasındaki farkı anlayabilmek, iyi bir pratiğin önemli parçalarından biri.

Benim Dikkat Ettiğim Bir Şey Var

Yıllardır derslerde şunu görüyorum.

Bir öğrencinin dizinden küçük bir ses gelir. Hemen paniğe kapılır. Sonra hareketi bırakır.

Oysa aynı kişiye şunu sorarım:

“Canın acıdı mı?”

Çoğu zaman cevap “Hayır.”

İşte o zaman birlikte nefes alır, hareketi yeniden değerlendiririz. Çünkü tek başına ses, her zaman bize yeterli bilgi vermez.

Bedeni bir bütün olarak dinlemek çok daha önemlidir.

Sonuç olarak

Yoga yaparken eklemlerden zaman zaman ses gelmesi oldukça yaygın bir durumdur.

Bu sesler çoğu zaman eklem içindeki basınç değişikliklerinden veya tendonların hareketinden kaynaklanabilir ve tek başına bir sorun olduğu anlamına gelmez.

Asıl dikkat edilmesi gereken, o sese ağrı, şişlik, kilitlenme ya da belirgin hareket kaybının eşlik edip etmediğidir.

Bedenimiz bazen ses çıkarır ama önemli olan sesi susturmaya çalışmak değil, o sesin bize gerçekten ne anlatmak istediğini anlayabilmektir.