Yoga ve Ayurveda Neden Birlikte Çalışır?

Yoga ve Ayurveda aslında en başından beri birbirinden ayrı düşünülmemiş iki kadim gelenektir.

Tarih boyunca biri bedenle çalışmanın, diğeri ise sağlıklı yaşamın ve beden-zihin dengesini desteklemenin yolu olarak birlikte gelişmişlerdir. Bu yüzden yoga ile ilgilenmeye başlayan birçok kişi, bir süre sonra mutlaka Ayurveda ile de karşılaşır.

İşte o noktada şu soru gelir: “Yoga ile Ayurveda arasında nasıl bir bağlantı var?”

Aslında bu bağlantı sandığımızdan çok daha derin. İkisi de insana yalnızca fiziksel bir beden olarak bakmaz; hareketi, nefesi, yaşam alışkanlıklarını ve bedenin değişen ihtiyaçlarını birlikte anlamaya çalışır.

Yoga hareket ve nefes farkındalığını geliştirirken, Ayurveda yaşam alışkanlıklarını ve bedenin ihtiyaçlarını anlamaya yardımcı olur. Birlikte uygulandıklarında daha bütüncül bir sağlık yaklaşımı sunarlar.

Yoga Hareket Ettirir, Ayurveda Gözlemlemeyi Hatırlatır

Bana göre bunu en basit şekilde şöyle anlatabiliriz:

Yoga bize bedenimizle nasıl çalışacağımızı öğretir, ayurveda ise o gün bedenimizin neye ihtiyaç duyduğunu fark etmemize yardımcı olur.

Gerçekte her gün aynı uyanmıyoruz. Bazı sabahlar enerjik hissediyoruz, bazı günler hiçbir şey yapmak istemiyoruz. Bazen zihnimiz susmuyor, bazen de kendimizi ağır ve yavaş hissediyoruz. İşte Ayurveda tam olarak bu değişimleri gözlemleyen geleneksel bir yaşam yaklaşımı.

Yaklaşık beş bin yıllık geçmişe sahip olan Ayurveda, insanların farklı beden-zihin eğilimlerine sahip olabileceğini anlatır. Bu eğilimler üç başlık altında açıklanır:

• Vata

• Pitta

• Kapha

Elbette bunları modern tıbbın yerine koymuyoruz ama kendimizi, alışkanlıklarımızı ve günlük ritmimizi anlamaya çalışırken ilginç bir bakış açısı sunduğunu düşünüyorum.

Aynı Yoga Dersi Herkeste Aynı Etkiyi Yaratmayabilir

Bunu yıllardır ders verirken çok net görüyorum.

Bir öğrenci güçlü ve dinamik akışlardan çıktığında kendini harika hissediyor, bir başkası aynı dersten sonra daha da yorulmuş hissedebiliyor.

Kimisi uzun Yin Yoga pratiğinde derin bir rahatlama yaşıyor, kimisi ise hareket etmeye ihtiyaç duyuyor.

İşte Ayurveda bana hep şunu hatırlatıyor: Herkesin ihtiyacı aynı değil.

Bence iyi bir yoga eğitmeni olmanın önemli taraflarından biri de bunu fark edebilmek.

Çünkü aynı dersi herkese birebir uygulamak yerine, öğrencinin o günkü ihtiyacını görebilmek çok kıymetli.

Modern Bilim de Kişisel Farklılıklara Daha Fazla Önem Veriyor

Bugün sinir sistemi üzerine yapılan çalışmalar da aslında bize benzer bir şeyi söylüyor.

Hepimizin stres karşısındaki tepkisi aynı değil, hepimizin güvenlik hissi aynı değil.

Hepimizin toparlanma süresi de aynı değil.

Örneğin Polyvagal Teori üzerine çalışan Dr. Stephen Porges, sinir sistemimizin bulunduğu duruma göre bedenimizin farklı tepkiler verebildiğini anlatıyor. Bu yüzden bazen ihtiyaç duyduğumuz şey hareket etmek oluyor. Bazen ise tam tersine biraz durmak.

Yoga ve Ayurveda birlikte ele alındığında kişi zamanla kendi ritmini daha iyi tanımaya başlıyor.

Nefes, Sindirim ve Sinir Sistemi Birbirinden Bağımsız Değil

Ayurveda’nın en çok önem verdiği konulardan biri sindirim sistemi.

Bugün modern bilim de bağırsak ile beyin arasındaki ilişkiyi çok daha yakından inceliyor. Bağırsak-beyin ekseni üzerine yapılan çalışmalar her geçen yıl artıyor.

Yoga tarafında ise özellikle nefes çalışmaları ve vagus siniri üzerine yapılan araştırmalar dikkat çekiyor. Yavaş ve kontrollü nefes uygulamalarının;

• gevşeme yanıtını destekleyebildiği,

• stres fizyolojisini olumlu yönde etkileyebildiği,

• kalp ritmi değişkenliği üzerinde etkileri olabildiği

yönünde çalışmalar bulunuyor.

Bütün bunlar bize tek bir şeyi hatırlatıyor. İnsan bedeni parçalar halinde çalışmıyor.

Nefes… Uyku… Sindirim… Hareket… Dinlenme… Sinir sistemi… Beslenme…

Hepsi birbirini etkiliyor.

Modern Hayatta Neden Bu Kadar İlgi Görüyor?

Bence bunun en büyük sebebi şu:

Artık insanlar sadece daha fit görünmek istemiyor, daha iyi hissetmek istiyor.

• Daha sakin bir sinir sistemi…

• Daha dengeli bir enerji…

• Daha kaliteli bir uyku…

• Daha sürdürülebilir bir yaşam ritmi…

Yoga ve Ayurveda birlikte ele alındığında bütün bunlara tek bir açıdan değil, bir bütün olarak bakmayı öneriyor. Belki de günümüzde bu kadar ilgi görmesinin en önemli nedeni de bu.

Son Olarak…

Yıllardır yoga öğretirken şunu fark ettim:

İnsanlar zamanla sadece daha güçlü ya da daha esnek olmuyor, aynı zamanda kendilerine karşı daha anlayışlı olmaya başlıyorlar.

Bence yoga ile Ayurveda’nın birlikte çalışmasının en güzel tarafı da bu.

İnsana kusursuz olmayı değil, kendini tanımayı hatırlatıyor.

Bazen daha fazla hareket etmeyi… Bazen biraz yavaşlamayı… Bazen derin bir nefes almayı… Bazen de hiçbir şey yapmadan sadece durabilmeyi…

Aslına bakarsanız bana göre gerçek denge de tam burada başlıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Yoga yapmak için Ayurveda bilmek gerekir mi?

Hayır. Yoga ve Ayurveda birbirini tamamlayan iki geleneksel yaklaşımdır ancak yoga yapmak için Ayurveda bilmek şart değildir.

Ayurveda yoganın bir parçası mıdır?

Hayır. Ayurveda ve yoga ayrı geleneksel sistemlerdir. Ancak tarih boyunca birbirini destekleyen yaklaşımlar olarak gelişmiş ve birçok öğretide birlikte ele alınmıştır.

Yoga pratiği doşalara göre değişebilir mi?

Ayurveda yaklaşımında evet. Kişinin ihtiyaçlarına göre daha sakin, daha canlandırıcı veya daha dengeleyici pratikler önerilebilir. Ancak bu öneriler kişiye özeldir ve kesin kurallar değildir.

Modern bilim yoga ve Ayurveda ilişkisini destekliyor mu?

Ayurveda’nın bütün yaklaşımı modern bilim tarafından doğrulanmış değildir. Bununla birlikte stres yönetimi, nefes çalışmaları, bağırsak-beyin ilişkisi ve bireysel farklılıklar gibi bazı alanlarda yapılan araştırmalar, Ayurveda’nın bazı gözlemsel yaklaşımlarıyla ortak noktalar göstermektedir.

Yoga ve Ayurveda birlikte uygulanabilir mi?

Evet. Birçok kişi yoga pratiğini nefes, uyku düzeni, beslenme alışkanlıkları ve günlük rutinlerle birlikte ele almayı faydalı bulmaktadır. Ancak sağlıkla ilgili sorunlarda tanı ve tedavi için mutlaka hekime başvurulmalıdır.